Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

CÓ NHỮNG HÌNH THỨC AN TÁNG NÀO NGOÀI MAI TÁNG?

 

Mai táng là từ thường được gọi chung cho việc hoàn tác tang ma. Thực ra mai táng có nghĩa là địa táng, tức chôn xuống đất. Bởi phong tục ta từ xưa chủ yếu sử dụng hình thức này khi nhà có người mất. Lâu dần từ này được dùng để chỉ cho việc an táng nói chung. 

Dù là người ở phương Đông hay Tây, Nam hay Bắc, khi người thân qua đời, luôn có những nghi thức lễ táng khác nhau. Từ đơn giản, sơ sài hay trịnh trọng, trang nghiêm. Những hình thức lễ táng thì rất đa dạng. Tựu trung có năm hình thức lễ táng chính đã được ghi nhận từ khi có con người đến nay. ăm hình thức đó là: Mai táng, hỏa táng, lâm táng, thuỷ táng và huyền táng.

Mai táng – địa táng

Mai táng (埋 喪): Hình thức lễ táng này được dùng nhiều nhất từ xưa đến nay. Mai táng còn gọi là thổ táng, địa táng. Sau khi người chết được tẩm liệm vào quan tài, hay quấn trong mền, chiếu. Sau đó chôn xuống lòng đất, thường sẽ ở nghĩa trang.

Từ ngàn xưa đến nay, hình thức lễ táng này được loài người áp dụng nhiều nhất. Theo dự đoán của các nhà môi trường, khoa học, địa lý… trong tương lai, hình thức lễ táng này sẽ nhường chỗ cho hình thức hỏa táng. Vì dân số loài người đang tăng nhanh. Nhưng đất đai thì không tăng tí nào. Bởi diện tích đất nên dành cho người sống hơn là cho xác chết. Hơn nữa việc mai táng không tốt cho môi trường bằng việc hỏa táng.

 

Hoả táng (火喪)

Hỏa là lửa. Hỏa táng là dùng lửa để thiêu xác người chết. Trong Phật giáo thường dùng chữ trà tỳ để thay cho từ hỏa táng. Do vậy lễ hỏa táng của đức Phật và các Hòa thượng thường được gọi là lễ Trà tỳ. Hình thức lễ táng này đang được phát triển và phổ biến nhất hiện nay. Sau khi chết, xác người chết được mang đến nơi hỏa táng để thiêu xác người chết ấy thành tro bụi.

Ngày xưa thì xác người chết được đốt bằng củi. Sau khi cháy hết, người thân thâu nhặt tro cốt của người chết rồi rải trên núi rừng, hay thả xuống sông, biển. Ngày nay thì xác người chết thường được đem đến những dịch vụ hỏa táng. Sau đó sẽ thu lấy tro cốt để vào trong một cái hủ, lọ. Rồi đem thờ tại các chùa, nhà thờ, hay trong nhà. Hoặc rải xuống sông biển, hay trên núi rừng để gieo duyên với vạn loại chúng sanh.

Lâm táng

Lâm táng (林 喪): Lâm là rừng, xác người sau khi chết được quấn vào mền chiếu, hay áo quần, vải vóc. Rồi đem lên bỏ trên rừng cho thú vật hay chim quạ, kênh kênh… ăn. Hình thức này phổ biến ở Ấn Độ trong thời đức Phật. Các Tỳ-kheo tu theo phương pháp Bất tịnh quán thường đi đến những bãi tha ma. Những nơi lâm táng này để quán các giai đoạn trương sình, rữa nát… của tử thi. Từ đó  đoạn trừ tham dục, thể ngộ được sự lý vô thường, bất tịnh của kiếp sống nhân sinh.

Điểu táng và thiên táng

Nghi thức điểu táng và thiên táng thường được người dân Tây Tạng sử dụng. Theo phương thức này, tử thi được tắm gội sạch sẽ bằng nước thơm có pha các loại hương liệu. Sau đó tử thi bị bẻ gập lại làm đôi, đầu được kẹp giữa hai đầu gối. Việc này để tiện đưa lên Thiên Táng Đài, trước lúc rạng đông. Sau phần tế lễ, tử thi được phanh ra từng mảnh nhỏ, đem trộn với bột mì và vo thành viên, rồi ném cho bầy chim ưng ăn.

Đặc biệt trong thời gian xảy ra thiên táng, tuyệt nhiên thân nhân người chết không hề phát ra một tiếng khóc thương. Nếu chim ưng không tới ăn thịt người chết hay bỏ sót xương thịt kẻ quá cố, chừng đó những người sống mới lộ vẻ đau khổ bi lụy. Vì cho rằng linh hồn người qua đời sẽ không được siêu thoát. Trong Phật giáo, chỉ có người Tây Tạng theo Kim Cương Thừa, mới chọn lối mai táng độc nhất vô nhị này.”[2]

Thuỷ táng

Thủy là nước, thủy táng là hình thức an táng sau khi người mất đi. Xác của họ được làm lễ đơn giản rồi thả xuống sông, biển… cho các loài cá và thủy tộc ăn. Vì vậy thủy táng đôi khi còn gọi là ngư táng. Hình thức thủy táng thường được tín đồ đạo Hindu (Ấn giáo) thực hành. Đôi khi còn được kết hợp với hỏa táng trước khi vứt xác, hay tro cốt của người chết xuống dòng sông Hằng. Dòng sông được xem là linh thiêng nhất của người Ấn Độ. Đây là một trong những lý do chính làm  dòng sông nổi tiếng thế giới bị ô nhiễm nặng.

Hầu hết Phật tử đến chiêm bái Thánh tích Phật giáo trên đất Phật đều thăm sông Hằng. Để tìm hiểu dòng sông linh thiêng thường được nhắc đến trong kinh điển Phật giáo. Và để chứng kiến những cảnh hỏa thiêu, hay vứt xác người xuống dòng sông Hằng. “Dưới đáy sông là cả khối xương người, trung bình mỗi ngày. Chỉ riêng khúc sông này đã có hàng chục xác người ném xuống. Có xác đã thiêu thành tro. Có xác chỉ cháy vài phần còn cả xương sọ, xương sườn, xương chân. Và thậm chí có xác chưa thiêu. Đến mùa nước lớn, tất cả sẽ được cuốn vào đại dương.”[3]

 

Huyền táng 

Huyền táng (玄 喪): Huyền là treo, huyền táng là hình thức an táng người chết của những bộ tộc xa xưa. Xác người chết được tẩm liệm và bỏ vào quan tài rồi treo lên, đặt lên những vách núi đá cao hay cây cổ thụ to… Theo Báo Việt giải thích rằng: “Thật ra huyền táng là lối chôn cất đặc biệt của người Bặc, là một dân tộc thiểu số sống trong vùng Tây Nam tỉnh Tứ Xuyên (Trung Hoa), đã có truyền thống từ thời thượng cổ.

Theo Chiến Quốc Sách, thì Bặc Nhân là một dân tộc độc nhất vô nhị. Biết thực hành phong cách ‘quan nhi bất ế, trí như, trí chư cao nhất’. Nghĩa là có quan tài mà không cần phải chôn dưới đất, mà đặt lơ lửng trên vách núi cao. Theo sự nghiên cứu của các nhà biên khảo, muốn thực hiện huyền táng, đầu tiên phải chọn vị trí thích hợp trên các vách núi cao. Bước kế là phải có người thiện nghệ leo núi giỏi, dùng dây mây làm thang, tới thánh địa đào huyệt và chôn vào đó những thiết mộc vị. Giống như ta làm kim tĩnh bằng gạch khi địa táng. Sau đó thân nhân dùng dây, để chuyển quan tài từ dưới đất lên vách núi cao và đặt vào huyệt và các thiết mộc vĩ vừa mới làm.

Về cách thiết trí, người Bặc thường chôn chung những người trong gia đình, gia tộc vào một vách núi. Những người có vai vế lớn, quan trọng thì treo trên vị trí cao nhất. Về cách tẩn liệm, cũng có sự dị biệt. Qua mười cổ quan tài được đưa từ vách núi cao xuống, có cổ được chạm trổ rất tinh vi, trái lại có cổ đơn sơ giản tiện….”[4]

 

Tượng táng 

Ngoài năm loại lễ táng trên, gần đây các nhà khoa học có phát hiện thêm trong Phật giáo còn có một loại lễ táng nữa gọi là tượng táng. Theo cách này nhục thân của các thiền sư được an táng một cách đặc biệt trong tư thế tọa thiền. Đồng thời có thể giữ nhục thân tồn tại lâu dài mà không cần qua phương pháp ướp xác. Điều này được các nhà khoa học phát hiện ra qua các nhục thân của các Thiền sư ở chùa Phật Tích, thuộc xã Phật Tích, huyện Tuyên Sơn, Bắc Ninh.[5]

 

Ướp xác 

Ngoài hình thức tượng táng, chúng ta còn được nghe rất nhiều về những xác ướp. Nói đến việc ướp xác, người ta thường nghĩ ngay đến Ai Cập. Đỉnh cao của nghệ thuật ướp xác trong thời Cổ đại, cũng như những cách mai táng của người Ai Cập luôn ẩn tàng những huyền bí và hấp dẫn các nhà khoa học, nhà khảo cổ tìm đến nghiên cứu…

Dù là nghệ thuật ướp xác của người Ai Cập trong thời Cổ đại, cho đến cách ướp xác trong thời hiện đại, muốn giữ được xác chết tồn tại lâu dài thì phải mổ bụng của xác chết để lấy hết ruột, gan, phèo phổi và đục xương, hộp sọ để lấy tuỷ, não. Bỏ đi trước khi tiến hành phương pháp ướp xác. Tuy có thể gọi là văn minh, hay hiện đại… nhưng cũng không kém phần nhẫn tâm như các phương pháp điểu táng, lâm táng…

Mai táng có còn là hình thức phổ biến nhất? 

Hiện nay hai hình thức đầu, mai táng và hỏa táng là phổ biến nhất trên thế giới. Các loại lễ táng khác như thủy táng, điểu táng… vẫn còn được áp dụng tại các nước như Ấn Độ, Tây Tạng. Nhưng hình thức huyền táng thì hầu như không thấy nữa. Trong các cách tẩm liệm người chết, phương pháp ướp xác mất nhiều thời gian và tốn kém nhất.

Những xác ướp nổi tiếng ngày xưa của các vị Pha-rao (Hoàng đế Ai Cập) cách đây gần cả vạn năm cũng không yên được. Vì các lăng mộ ấy luôn là những đối tượng hấp dẫn các nhà khảo cổ, khoa học, sinh học… tìm đến khai quật, đào xới, mổ xẻ, khám phá. Thậm chí đó cũng là đối tượng hấp dẫn của những tên đạo chích. Vì trong các lăng mộ của các vị Pha-rao này luôn được chôn kèm với những vàng bạc, kim cương và đồ quý giá. Thời gian gần đây nhất, nước Nga đã lên kế hoạch đưa thi hài của nhà cách mạng Liên Xô ra khỏi lăng để mai táng tại Đài tưởng niệm Liên bang. Vì việc duy trì và bảo vệ xác này tốn quá nhiều tiền của quốc gia.[6]

Vì sao phương pháp hoả táng nên được phổ biến?

Tuy nhiên, theo chúng tôi, phương pháp hỏa táng thì có lợi ích hơn cho con người và môi trường, đồng thời cũng thích hợp với truyền thống Phật giáo. Đứng về mặt truyền thống của Phật giáo, thì khi đức Phật nhập Niết-bàn, Ngài cũng chọn phương pháp hỏa táng (gọi là lễ Trà tỳ). Các đại đệ tử của ngài, từ ngài Xá-lợi-phất đến Mục-kiền-liên… cũng dùng phương pháp hoả táng.

Về phương diện tâm linh

Xác thân con người do tứ đại (đất, nước, gió, lửa) hợp thành, khi chết tứ đại trả về với tứ đại, phần tinh thần (còn gọi là thần thức, linh hồn…) không thuộc thể xác. Hơn nữa, khi chết xác thân và thần thức đã tách ra, nên dù hỏa táng hay thủy táng. Thần thức sẽ không sợ nóng hay lạnh. Theo giáo lý của đạo Phật con người sanh ra trong cõi Ta-bà đều do lòng luyến ái – “Ái bất nhiễm bất sanh Ta-bà”.

Những người khi sống thường luyến tiếc thân thể, khi chết thần thức cũng dễ chấp chặt, bám víu vào xác thân của mình. Do vậy hình thức hỏa táng cũng tốt hơn là mai táng hay thủy táng. Đó cũng là một trợ duyên giúp thần thức của họ không chấp chặt, bám víu vào thể xác, mau được thọ sanh hơn. Do vậy, chỉ trừ những nơi chưa có cơ sở hỏa táng thì ta dùng hình thức mai táng. Nếu có thì nên dùng cách hỏa táng. Thủ tục hoả táng cũng đơn giản và ít tốn kém hơn. Nhất là những nơi thành phố đông người, việc mua đất xây mồ mả… khá là nhiêu khê.

Về phương diện môi trường sinh thái, hay y học

Hỏa táng cũng là một cách bảo vệ môi trường, hạn chế tật bệnh… Nhất là ngày nay, khi diện tích đất đang ngày càng thu hẹp, con người thì ngày càng nhiều, số lượng người chết vì bệnh truyền nhiễm, bệnh nan y… tỉ lệ khá cao. Hỏa táng chắc chắn sẽ diệt hết những mầm bệnh. Còn mai táng nếu chôn cất sơ sài bệnh tật rất dễ lây lan, hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp qua không khí, nguồn nước.

 

tổng hợp chỉnh sửa từ bài của thầy THÍCH QUẢNG PHƯỚC
[1] HòaThượng Nguyên Trạch, nghi Thiết linh sàn.
[2] http://www.vietbao.com/?ppid=45&pid=114&nid=141855
[3] Xem Hình ảnh sông hằng trong Ấn giáo và Phật giáo, TSPL Số 32, trang 12
[4] http://www.vietbao. com/?ppid=45&pid=114&nid=141855
[5] Xem http://www.thuvienhoasen.org/cvn-hatay-thanhdao-04.htm và http://www.thuvienhoasen.org/cvn-hatay-thanhdao-06.htm
[6] Xem http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2008/02/080226_lenin_mausoleum.shtml
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/09/090910_hcmembalmment.shtml

Chia sẻ của bạn

bahis Casino Siteleri Baymavi Мармарис Эгейские Острова Мармарис Памуккале Мармарис Эгейские Острова Мармарис Родос Аренда яхт в Мармарисе Дальян из Мармариса Мармарис Турецкая Баня paykwik paykwik satın al
Call Now Button